FILIPINO Sa PILING LARANG AKADEMIK

5m ago
1.3K Views
245 Downloads
2.38 MB
21 Pages
Last View : Today
Last Download : Today
Upload by : Grady Mosby
Share:
Transcription

12FILIPINOsaPILING LARANGAKADEMIKUnang Markahan- Modyul 1Aralin 1: Kahulugan at Kalikasan ng Akademikong Pagsulat1

Pilipino sa Piling Larang Akademik – Grade 12Alternative Delivery ModeQuarter 1 – Lesson 1: Kahulugan at Katuturan ng Akademikong PagsulatRepublic Act 8293, section 176 states that: No copyright shall subsist in any work ofthe Government of the Philippines. However, prior approval of the government agency or officewherein the work is created shall be necessary for exploitation of such work for profit. Suchagency or office may, among other things, impose as a condition the payment of royalties.Borrowed materials (i.e., songs, stories, poems, pictures, photos, brand names,trademarks, etc.) included in this module are owned by their respective copyright holders. Everyeffort has been exerted to locate and seek permission to use these materials from theirrespective copyright owners. The publisher and authors do not represent nor claim ownershipover them.Published by the Department of EducationSecretary: Leonor Magtolis BrionesUndersecretary: Diosdado M. San AntonioDevelopment Team of the ModuleWriter: Eugenia M. SolonEditors: Jennifer Armamento/ Lorna P. AlmiranteReviewers: Nenita Lerio/ Dr. Clavel D. SalinasModerator: Marivic M. YballeIllustrator: Andre Angel O. ErasmoLayout Artist: Andre Angel O. ErasmoManagement Team:Dr. Marilyn S. AndalesSchools Division SuperintendentDr. Leah B. ApaoAssistant Schools Division SuperintendentDr. Ester A. FutalanAssistant Schools Division SuperintendentDr. Cartesa M. PericoAssistant Schools Division SuperintendentDr. Mary Ann P. FloresCID ChiefMr. Isaiash T. WagasEducation Program Supervisor-LRMDSDr. Clavel D. SalinasPSDS/SHS Division CoordinatorPrinted in the Philippines by:Department of Education – Region VII, Division of Cebu ProvinceOffice Address: IPHO Bldg. Sudlon, Lahug, Cebu CityTelefax: (032) 255-6405E-mail Address: [email protected]

PanimulaAng modyul na ito ay idenisenyo sa kasalukuyang panahon na kung saannaharap sa krisis ang bansa at ang buong mundo dulot ng COVID-19. Sa pamamagitannito maaaring maipagpatuloy ang pag-aaral ng mga kabataan kahit nasa bahay lamang.Ang sariling gawang modyul na ito ay malaking tulong sa mga kabataang mag-aaralupang magbigay ng mga panimulang kaalaman at karunungan tungkol sa akademikongpagsulat at pagsulat para sa pagtatrabaho. Maaaring sa mga pangyayari ngayonmailalahad nila ang kanilang mga saloobin o mga isyung dapat pagdiskusyonan sapamamagitan ng pagsulat. Tinalakay rito ang mga kahulugan, kalikasan, at mgakatangian, mga bahagi at mga hakbang sa pagsulat ng mga akademikong sulatin tuladng abstrak, bionote, talumpati, replektibong sanaysay, posisyong papel, lakbaysanaysay, photo essay, resume, liham –aplikasyon, korespondensyang opisyal,agenda, katitikan ng pulong, press release at panukalang proyekto. Layunin nitongpalawakin at palalimin ang pang-unawa mo sa mga sulating ito.Upang hindi mahuli sa tawag ng globalisasyon kailangang hangga’t maaga pa aymagsanay na sa pagsulat. Ang mundo ay puno ng kompetisyon, sa pagtatapos ngSenior High School ay kailangang hawak mo na ang buong kaalaman at kahusayan salimang makrong kasanayan: ang pagbasa, pagsasalita, pakikinig, panonood at angpagsulat. Layunin ng modyul na ito na hasain ang iyong kaalaman sa mgaakademikong sulatin bilang paghahanda sa iyong propesyonal na buhay. Sa paggawang modyul na ito isanaalang-alang ang pagtugon sa mga kahilingan ng bagongkurikulum. Idinsenyo sa trak na nakaangkla sa mga gawaing pang akademik.Inihanda ang mga gawain sa modyul upang makatugon sa iba’t ibang track nakinukuha. May mga gawaing akademiko, teknikal bokasyonal, pansining, pandesinyo atpang-isports.3

Ang modyul ay binubuo ng mga sumusunod na bahagidito inilatag ang mga layuning inaasahang matatamo sa pagtatapos ngmodyul. Ito ang nais iparating ng sumulat sa mga mag-aaral at matamolamang ito gamit ang ibang pamamaraan sa pagturo tungo sapagkatuto.ito ang bahaging tinataya ang kakayahan at kaalaman ng magaaral sa mga araling dapat n’yang matutuhan kung anong aspetosa laranga ng pagsusulat ang dapat pang palawakan atpaglinangin.ito ang mga gawaing sinubok ang dating alam ng mag-aaral bilangpanukat sa kanilang natotohan.dito sinusubok ang mga mapanuring pag-unawa ng mga mag-aaralsa Filipino sa Piling Larang Akademik sa pamamagitan ngpaglalatag ng mga Gawain na sila mismo ang nakadiskubre saaraling tatalakayin.ipinahahayag ang mahalagang pag-unawa sa aralin, ang konteksto ngpaksang tatalakayin upang malinang ang mga makrong kasanayan ngmga mag-aaral.dito ipinahahayag ang mahahalagang pag-unawa tungkol sapaksang tinalakay.dito binibigyan ng pagkakataon ang mga mag-aaral na mapag-isipanang kabuluhan ng mga kaisipang nabasa niya bago tumuloy sakasunod na pagtatalakay.dito sinusubok ang lalim ng pag-unawa ng mga mag-aaral sakabuuan ng aralin.ito ay mga aktuwal na mga gawaing humahamon sa mga mag-aaral nailapat ang kanyang natutuhan sa mga aktuwal na sitwasyon omakatotothanang mga konteksto. Ang mga gawaing ilalatag ay susuboksa mga gawaing tulugon sa iba’t ibang track.dito tinataya ang lebel ng pag-unawa ng mga mag-aaral kaugnaysa kabuuang araling tinatalakay. Ito ang bahaging makapaglikhaang mga mag-aaral sa sarili nilang kaparaanan bunga ngpagkatutu sa araling tinatalakay.ito ang mga karagdagang babasahin na magbibigay ng pagpapalawigsa pagtatalakay sa susubok at hahasa sa tibay na pag-unawa ng mgamag-aaral bunga ng pagkatuto. Maari itong nakalimbag o mula sainternet.4

SUBUKIN KO ANG KAALAMAN MO!PANIMULANG PAGTATAYAI.Sagutin ang mga sumusunod na katanungan: Bilugan lamang ang titik ngtamang sagot.1. Ito ay artilkulasyon ng mga ideya, konsepto, paniniwala, at nararamdamansa paraang nakalimbag,A. PakikinigB. PagbabasaC. PagsasalaysayD. Pagsusulat2. Anyo ng Pagsulat na nagbibigay-linaw sa mga pangyayari, sanhi atbunga, at pagbibigay ng mga halimbawa.A. PaglalahadB. PaglalarawanC. PagsasalaysayD. Pangangatuwiran3. Anyo ng Pagsulat na nakapokus sa pagkakasunod-sunod ng daloy ngmga pangyayaring aktuwal nas naganap.A. PaglalahadB. PaglalarawanC. PagsasalaysayD. Pangangatuwiran4. Anyo ng pagsulat na nagpapahayag ng katwiran o opinyon oargumentong pumapanig o sumasalungat sa isyung nakahain samanunulat.A. PaglalahadB. PaglalarawanC. Pagsasalaysay5

D. Pangangatuwiran5. Anyo ng Pagsusulat na nagsasaad ng obserbasyon, uri, kondisyon,palagay, damdamin ng isang manunulat hinggil sa isang bagay, tao, lugar,o pangyayari.A. PaglalahadB. PaglalarawanC. PagsasalaysaD. PangangatuwiranII.Sabihin kung TAMA o MALI ang bawat pangungusap. Kung MALI, salungguhitanang salitang napagkamalian at isulat ang tamang sagot sa katapat nito.6. Matapat ang isang mananaliksik na nagsusulat ng impormasyon sanotecard hinggil sa mga impormasyon na kaniyang nakuha sa mga aklat.7. Sistematiko ang isang mananaliksik na nagbabanggit hinggil sa limitasyonng kaniyang ginagawang pag-aaral.8. Maparaan ang isang mananaliksik na hindi gumagamit ng mga datos nakuwestiyonable.9. Ginagamit ang akademikong pagsulat sa pagbabalita sa mga pangyayarihinggil sa mga paboritong artista sa telebisyon.10. Mahalaga ang naidudulot ng akademikong pagsulat, partikular sa paguulat ng mga pananaliksik na ginawa ng iba’t ibang iskolar hinggil sa iba’tibang disiplina.6

Modyul 1: Kahulugan at Katuturan ngAkademikong PagsulatKasanayang Pampagkatuto: Nabibigyang-kahulugan ang akademikongpagsulat (CS FA11/12PB-Oa-c-101)Mga Dapat asahan sa modyul na ito:a. naipapaliwanag ang iba’t ibang konsepto ng pagpapakahuluganng akademikong sulatinb. nakabubuo ng pagpapatunay sa pinanindigang paniniwalac. nagagamit ang kritikal na pag-iisip sa pagpapalawak sa inilalahadna konseptod. natutukoy ang kahalagahan na akademikong sulatin bilang isa sapangangailangan ng lahat ng kurso7

Panimulang-Gawain :Maalaala Mo Kaya !Panuto:Gawain Blg.1: Magbalik-gunita. Isulat sa hagdan ang mga sulating naranasan.Ang pinakaunang baitang ay ang sulating unang natutuhan hanggang sa huling baitangna s’yang pinakahuling natutuhan. Maaaring magdagdag ng mga baitang kungkinakailangan.Ang dami na pala ninyong natutuhan kung karanasan sa pagsusulat ang paguusapan. Sige nga dagdagan natin ang banga ng inyong kaalaman kung gaano kayakatibay ang inyong mga kasanayan sa pagsulat.8

Kaya ninyo pa ba?Gawain Blg. 2: Panindigan Ko!Batay sa mga nakatala sa bawat hagdan, alin dito ang pinakamadali,ang katamtaman at ang pinakamahirap. Mabigay ng pagpapatunay. Isulatang sagot sa mga nakalaang hugis.9

Magaling! Nagpapatunay lamang na bihasa na kayo sa larangan ng Pagsusulatng mga iba’t ibang uri na mga sulatin.Tuklasin:Sisirin Ko !Ano kaya ang dahilan ng mga indibiduwal na awtor kung bakit silanagsusulat? Isulat sa concept web ang sagot.Malinaw na inilahad sa concept web na ang awtor ay may tiyak na dahilan kayasiya sumulat. Mula sa mga naunang mga gawain atin ng mahuhulo kung ano kahuluganat katuturan ng pagsulat.Ano ang kahulugan ng Akademikong Pagsulat? Kailan naging Akademikong Pagsulat?10

Ano-anong sulatin ang maituturing na pang-akademiko? Alin dito ang naranasanmo sa pagsusulat? Mahirap ba o madali? Bakit? Isulat sa loob ng kahon ang sagot.May liwanag ng mababakas sa inyong isipan kung ano ang punto ng atingtalakayan. Sige ipagpatuloy lang ang pagsagwan mabingwit din natin sa dulo ang katasngkarunungan.Ipagpatuloy ang nasimulan upang madagdagan pa ang kaalaman.Tampok na Aralin:May iba’t ibang dahilan ang taosa pagsusulat. Para sa iba ito aynagsisilibinglibangansapagkatsapamamagitan nito ay naibabahagi nila saiba ang kanilang ma ideya at mgakaisipan sa paraang kawili-wili o kasiyasiya para sa kanila. Sa mga mag-aaralna katulad mo, ang kalimitang dahilan ng 11pagsusulatay angmatugunanangpangangailangan sa pag-aaral bilang

ng pagsusulat ay ang matugunan ang pangangailangan sa pag-aaral bilang bahagi ngpagtatamo ng kasanayan.Sinabi naman ni Badayos” ang kakayahan sa pagsulat nang mabisa ay isangbagay na totoong mailap para sa nakararami sa atin maging ito’y pagsulat sa unangwika o pangalawang wika man”.Ayon naman kay Keller: “ang pagsulat isang biyaya, isang pangangailangan atisang kaligayahan ng nagsasagawa nito”.May kanyang ring pagpapakahulugan si Donald Murray: “Writing is rewriting, agood writer is wasteful, he saws and shapes and cuts away, discarding wood Thewriter cannot build a good strong piece of writing unless he has gathered an abundanceof fine raw materials”Ang paglalarawan naman nina Peck at Buckingham sa pagsulat: “ Ang pagsulatay ekstensyon ng ika at karanasang natamo ng isang tao mula sa kanyang pakikinig,pagsasalita at pagbabasa”.Kaya naman sa, sa limang makrong kasanayang pangwika, ang pagsulat ay isa rinsa mga dapat pagtuonan ng pansin na malinang at mahubog ang mag-aaral sapagkatditto masusukat ang kanilang kahandaan at kagalingan saiba’t ibang disiplina. Sa mga makrong kasanayantulad ng pakikinig, pagbasa at panonood,madalas ang isang indibiduwal nagumagawa nito aykumukuha onagdaragdag ng mga kaalaman sakanyang isipan. Subalit, sa pagsasalita at pagsusulat ang taongnagsasagawa nito ay nagbabahaging kanyang mga kaisipan atnalalaman tungkol sa isang tiyakna paksa sa pamamagitan ngkanyang sinabi at isinulat.12

Mahalagang KaalamanAkademikong PagsulatAno-ano na ang naisusulat mo? Nagsulat ka na ba ng tulang tungkol sa iyonghinahangaan o ng mga kuwentong ipinabasa mo sa publiko sa iyong social mediaaccount? Nagsulat ka na ba ng sanaysay na nagpapaliwanag ng pananaw sa isangisyu?Ang pasulat ay isang pangangailangan. Nagsusulat ang tao upang matugunanang mga personal na pangangailangan. Nagsusulat ang tao hindi lamang upangmagpahayag ng saloobin at bumuo ng magpatatag ng mga ugnayan, bagkus ay upangmapabuti ang sarili. Maliban sa mga ito, nagsusulat din ang tao upang matugunan angmga akademiko at propesyonal na pangangailangan.Ano ang akademikong pagsulat?Sa isang globalisasyong mundo, nakaaangat ang mga indibiduwal na maykasanayan sa akademikong pagsulat o intelektuwal na pagsulat. Isa itong uri ngpagsulat na kailangan ang mataas na antas na pag-iisip. Ang mahusay na manunulatng akademikong teksto ay may mapanuring pag-iisip, May kakayahan siyang mangalapng impormasyon o datos, mag-organisa ng mga ideya, mag-isip ng lohikal,magpahalaga sa orihinalidad at inobasyon, at magsuri at gumawa ng sintesis.Samakatuwid ang akademikong pagsulat ay isang intelektuwal na pagsulat na nagaangat sa antas ng kaalaman ng mga mambabasa. Hindi ito opsiyon para sa mgaakademiko o propesyonal. Ito ay isang pangangailangan.Ilan sa mga halimbawa ng mga akademikong teksto ang abstrak, bionote,panukalang proyekto, talumpati, sintesis at replektibong sanaysay. Bahagi na rin ngbawat propesyonal ang magsulat ng mga tekstong tulad ng katitikan ng pulong(minutes of the meeting),posisyong papel, at agenda. Itinuring ding akademikongsulatin ang photo essay at lakbay – sanaysay o travel essay o travelouge .13

Ang lente ng karunungan ay ihanda na, sa tibay ng iyong paliwanagmasubok na!Pagnilayan:SPaliwanag Mo, Itala sa Dahon Ko!Tinalakay sa unahan ang iba’t ibang konsepto ng pagpapakahulugan ngpagsulat at ang kahulugan ng Akademikong Pagsulat , kaya n’yo na bang ipaliwanagang ibig ipakahulugan ng bawat awtor.Sige nga sipatin natin! Isulat ang nabuong pagpapakahulugan sa hugis dahonng pahina.Mabilin (2012)BadayosKellerPick atBuckinghamDonald Murray14

Dugtungan Mo Ako upang Diwa Ko ay MabubuoSa aking pagkaunawa angAkademikong Pagulat ayTumpak napakahusay! Talagang pinahanga n’yo ako. Ang tatas at katas nginyong pagpapakahulugan ay pinagpatibay sa kahusayan ng inyong pagsulat bilang isasa mga sandata sa pagtatamo ng karunungan at kaalaman sa tawag ng kompetisyonsa virtual na mundo.15

Subukin ang NatutuhanTuklas-Dunong !Sagutin ang mga sumusunod na katanungan:1. Ano-ano ang kabibahan ng akademikong pagsulat sa personal na pagsulat?.2. Maaari bang gawing malikhain ang akademikong pagsulat? Pangatuwirananang sagot.3. Bakit mahalaga ang paggamit ng akademikong Filipino sa pagsulat? Ano-anoang kabutihang dulot nito sa buhay partikular na sa hinaharap?.4. Naniniwala ka bang dapat ngang kunin ng lahat ng kurso ang asignaturang ito?Ipaliwanag ang iyong sagot.5. Bakit mahalagang alamin kung sino ang mambabasa kapag magsusulat ngakademikong teksto?.Suri-lapatSumulat ng reflective journal upang maipahayag ang natutuhan saaralin. Bumuo ng limang talata na may lima hanggang pitong pangungusap.16

TayahinKaya Ko ‘ToBumuo ng pick-up lines o hugot lines bilang sintesis hinggil sa kahulugan atkatuturan ng pagsulat.Subok na ang galing ninyo sa umpisa pa lang ng talakayan. Dapat tandaanna ang pagkatuto sa mga akademikong sulatin ay nakatutulong ng malaki sa paglinangsa mga lohikal na pag-iisip, hinasa dito ang kritikal na pag-unawa, paglutas sa mgasuliranin, pagsusuri sa bawat pangyayari at pagtimbang - timbang sa bawat isyu tungosa pagkatuto sa mga bagay-bagay.Maraming salamat sa paglalakbay ninyo sa buong modyul na ito. Nawa’yanumang batis ng kaalaman ang napitas, ihasik sa isipan at kusang linangin angkasanayan sa pagsulat.17

Palawakin ang KaalamanMakatutulong ang mga sumusunod na web sites sa pagpapayaman ng iyongkaalaman at kasanayan sa akademikong pagsulat. academicwriing,phpTinatalakay rito ang kahulugan, katangian, at estruktura ng akademikongpagsulat, http://owl.englis.purdue,edu,/owl/section/1/2/- Makukuha rito ang mahahalagangimpormasyon tungkol sa mga teknik at pamamaraan sa pagsulat ngakademikong sulatin.18

Halimbawang Sagot:a. Pagsulat ng lihamb. Pagsulat ng karanasanc. Pagsulat ng buodd. Pagsulat ng sanaysaye. Pagbubuo ng iba’t ibang kuwento tulad ng alamat, pabula, kwentong-bayan, metp at iba pang uri ngkuwento na likhang-isipf. Pagbuo ng replektib dyornalg. Pagbuo ng sariling talumpatih. Pagbuo ng Pamanahong-papeli.Pagbuo ng Panimulang PananaliksisTuklasinHalimbawang Sagot:a. Pagsulat ng lihamb. Pagsulat ng karanasanc. Pagsulat ng buodd. Pagsulat ng sanaysaye. Pagbubuo ng iba’t ibang kuwento tulad ng alamat, pabula, kwentong-bayan, metp at iba pang uri ngkuwento na likhang-isipPagbuo ng replektib dyornalPagbuo ng sariling talumpatiPagbuo ng Pamanahong-papelPagbuo ng Panimulang Pananaliksisf.g.h.i.Susi ng mga sagot:19Panimulang PagtatayaPaliwanag Mo, Itala sa Dahon Ko!Iba-ibang paliwanag ng mag-aaral ayon sa sarili niyang pagkaunawa.Tuklas-Dunong!Iba-iba ang 5.6.7.8.9.10.D.Gawain Blg. 1 – Maalaala Mo Kaya!Concept WebIba-iba ang sagotDulo ng BituinIba-iba ang sagotKahon ng KaranasanDepende sa angkop na karanasan ng sumulatMga Sulating Katitikan ng PulongMemorandumPanukalang PapelPagsulat ng Replektibong SanaysayLakbay SanaysayPagsusulat ng TalumpatiA.TuklasinB.C.C.Gawain Blg. 1 – Maalaala Mo Kaya!Concept WebIba-iba ang sagotDulo ng BituinIba-iba ang sagotKahon ng KaranasanDepende sa angkop na karanasan ng sumulatMga Sulating Katitikan ng PulongMemorandumPanukalang PapelPagsulat ng Replektibong SanaysayLakbay SanaysayPagsusulat ng 3.4.5.6.7.8.9.10.D.Panimulang PagtatayaPaliwanag Mo, Itala sa Dahon Ko!Iba-ibang paliwanag ng mag-aaral ayon sa sarili niyang pagkaunawa.Tuklas-Dunong!Iba-iba ang sagotA.E.Susi ng mga sagot:

TALASANGGUNIANArrogante, Jose A. Filipino Pangkolehiyo Kasiningan, Kakayahan, at Kasanayan saKomunikasyon. Binagong Edisyon. Mandaluyong City: National Bookstore,2000.DIWA Senior High School Series: Pagsulat sa Filipino sa Piling Larang AkademikFilipino sa Piling Larang Akademik. Pinagyamang Pluma. Quizon Ave. Quezon City:Phoenix Publishing House, 2016.Lorenzo, Carmela, et.al. Sining ng Pakikipagtalastasang Panlipunan. BinagongEdisyon. Mandaluyong City: National Bookstore, 2010.Mabilin, Edwin, et.al. Transformatbiong Komunikasyon sa Akademikong Filipino.Malabon City: Mutya Publishing House: Inc., 2010.Nebiu, Besim. Developing Skills of NGO’s Project proposal Writin. Szentendre,Hungary. The Regional Environmental Centerfor Central and eastern Europe,2000.Pagsulat sa Pilipino sa Piling Larangan (Isports Teknikal-Bokasyonal).Metro Manila: Vival Publishing House.20

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:Department of Education: DepEd-Cebu ProvinceOffice Address: Sudlon, Lahug, Cebu City, 6000CebuTelefax: (032) 255-6405E-mail Address: [email protected]

Unang Markahan- Modyul 1 Aralin 1: Kahulugan at Kalikasan ng Akademikong Pagsulat 12. 2 Pilipino sa Piling Larang Akademik – Grade 12 Alternative Delivery Mode . 6 D. Pangangatuwiran 5. Anyo ng Pa